Yasin elçiləri hekayəsi

Hekayə

1. 1

   Şəhərə göndərilən elçilər

   Allah Peyğəmbərinə (s.ə.s) bir şəhərin əhalisini insanlara məsəl çəkməyi buyurur: «Onlara həmin şəhər əhalisini məsəl çək: o zaman ki, ora elçilər gəlmişdi» (Yasin, 13). Əvvəlcə iki elçi göndərildi; qövm onları yalançı saydıqda üçüncü bir elçi ilə onlar gücləndirildi. Elçilər «Biz, həqiqətən, sizə göndərilmiş elçilərik» dedilər (Yasin, 14).

   Şəhər əhli isə onları rədd etdi: «Siz də bizim kimi adi insansınız. Rəhman heç bir şey nazil etməyib; siz yalnız yalan danışırsınız» dedilər (Yasin, 15). Hətta elçiləri uğursuzluq gətirməkdə günahlandırdılar, onları daşqalaq etməklə və ağır əzabla hədələdilər (Yasin, 18).

2. 2

   Uzaqdan qaçıb gələn mömin

   Şəhər əhli inkarda israr etdikcə, şəhərin ən uzaq tərəfindən bir kişi qaçaraq gəldi. O, qövmünə üz tutub dedi: «Ey qövmüm! Bu elçilərə tabe olun» (Yasin, 20). Elçilərin onlardan heç bir mükafat istəmədiyini və doğru yolda olduqlarını xatırlatdı (Yasin, 21).

   Sonra öz imanını sadə, lakin güclü bir məntiqlə açıqladı: «Mən nə üçün məni yaradana ibadət etməyim? Siz də Ona qaytarılacaqsınız» (Yasin, 22). Əgər Rəhman ona bir zərər diləsə, heç bir bütün nə şəfaət edə, nə də onu xilas edə biləcəyini bildirdi və açıqca «Mən sizin Rəbbinizə iman gətirdim, məni eşidin» dedi (Yasin, 23-25).

3. 3

   Cənnətə giriş

   Rəvayətə görə qövmü bu mömin kişini öldürdü. Quran isə onun aqibətini bir cümlə ilə açıqlayır: «(Ona) “Cənnətə gir!” deyildi» (Yasin, 26). O, əzab deyil, mükafat qazandı.

   Cənnətə daxil olarkən belə qövmünə qarşı kin bəsləmədi, əksinə «Kaş qövmüm Rəbbimin məni bağışladığını və hörmətli qullardan etdiyini biləydi» dedi (Yasin, 26-27). Bu, haqqı seçən bir insanın öz xalqına belə xeyir diləməsinin nümunəsidir.

4. 4

   Qövmün həlakı və adların qeyri-müəyyənliyi

   İnkar edən qövmü cəzalandırmaq üçün Allah göydən ordu göndərmədi. «Biz onun ardınca qövmünün üstünə göydən heç bir ordu endirmədik, endirən də deyildik. (Onların cəzası) yalnız bir səs oldu; bir də gördün ki, sönüb qaldılar» (Yasin, 28-29). Bircə səyhə (dəhşətli səs) bütöv bir şəhəri məhv etdi.

   Quran nə şəhərin, nə elçilərin, nə də mömin kişinin adını açıqlayır. Təfsir ənənəsində bu şəhər Antakya, mömin isə Həbib ən-Nəccar kimi tanınsa da, bunlar Quranda keçmir və yalnız rəvayət səviyyəsindədir. Hekayənin əsl məqsədi adları öyrətmək deyil, haqqa dəvəti rədd edənlərin aqibətini və bir nəfərin imanının dəyərini göstərməkdir.

Yasin elçilərinin hekayəsi Quranda yalnız Yasin surəsində (13-29) keçir. Allah bu əhvalatı Məkkə müşriklərinə bir məsəl (nümunə) olaraq təqdim edir: elçiləri yalanlayan bir qövmün necə həlak olduğunu və bir möminin cəsarətli imanını xatırladır. Şəhərin, elçilərin və mömin kişinin adları Quranda açıqlanmadığı üçün diqqət hadisənin adlarına deyil, verdiyi ibrətə yönəlir.

• Haqq elçiləri çox zaman əvvəlcə inkar və istehza ilə qarşılanır.
• Bir nəfərin imanı və cəsarəti bütöv bir hekayəyə işıq sala bilər.
• Həqiqi mömin qövmü ona pislik etsə belə, onlara hidayət və xeyir diləyir.
• Allahın cəzası üçün ordu gərək deyil; bəzən bir «səs» kifayət edir.
• Quran adları deyil, ibrəti önə çəkir: gizli qalan detallar üzərində fərziyyə qurmaq düzgün deyil.

İstinadlar Quran ayələrindən, mövcud səhih hədislərdən və etibarlı elmi mənbələrdən seçilir.

• QuranYasin surəsi, 13

  Allahın şəhər əhalisini insanlara məsəl çəkməyi buyurması bu ayədə keçir.

• QuranYasin surəsi, 20

  Şəhərin uzaq tərəfindən qaçaraq gələn möminin qövmünü elçilərə tabe olmağa çağırması bu ayədə nəql olunur.

• QuranYasin surəsi, 26

  Mömin kişiyə «Cənnətə gir!» deyilməsi və onun qövmü üçün xeyir diləməsi bu ayələrdə keçir.

• Elmi mənbəTDV İslam Ansiklopedisi, «Ashâbü'l-karye»

  Hekayənin Qurandakı çərçivəsi ilə təfsir ənənəsindəki adlandırmaların (Antakya, Həbib ən-Nəccar) fərqi haqqında akademik məlumat üçün istinad olunmuşdur.

Quranda keçən digər qissələr.

• Ashabül-Uxdud

  İman edənləri odla dolu xəndəklərə atan zalımların hekayəsi

• Bilqis

  Səba mələkəsi Bilqisin Süleymanla (ə.s) imtahanı və Allaha təslim olması

Bu hekayə haqqında ən çox soruşulanlar.

• Yasin elçiləri hekayəsi nədən bəhs edir?

  Yasin elçiləri hekayəsi bir şəhərə göndərilən üç elçini, şəhər əhlinin onları inkar etməsini və şəhərin uzaq tərəfindən qaçaraq gəlib qövmünü imana çağıran mömini danışır (Yasin, 13-29).

• Yasin elçiləri kimlərdir?

  Quran nə şəhərin, nə də elçilərin adını açıqlamır. Təfsir ənənəsində şəhər Antakya, mömin isə Həbib ən-Nəccar kimi tanınsa da, bunlar Quranda keçmir və yalnız rəvayət səviyyəsindədir.

• Uzaqdan qaçıb gələn kişi kim idi?

  O, şəhərin ən uzaq tərəfindən gəlib qövmünü elçilərə tabe olmağa çağıran bir mömin idi. Rəvayətə görə qövmü onu öldürdü, Quran isə onun Cənnətə daxil olduğunu bildirir (Yasin, 20-27).

• İnkar edən qövmün başına nə gəldi?

  Allah onların üstünə göydən ordu göndərmədi; yalnız bir səyhə (dəhşətli səs) oldu və bütün qövm bir anda sönüb həlak oldu (Yasin, 28-29).

• Yasin elçiləri hekayəsi hansı surədədir?

  Bu hekayə Quranda yalnız Yasin surəsində, 13-29-cu ayələrdə keçir.