Quran hekayələri
Məryəm hekayəsi
İbadətə həsr olunmuş, aləmlərin qadınlarından üstün tutulan pak qadın
- Yayımlandı:
- Yeniləndi:
- Məryəm (19) və Ali-İmran (3) surələri
- #Məryəm hekayəsi
- #həzrət Məryəm
- #İmranın qızı Məryəm
- #Məryəm surəsi
- #İsa peyğəmbərin anası
- #aləmlərin qadınlarından üstün
- #Quran hekayələri
Qısa məlumat
- Kim
- İmranın qızı, İsa (ə.s) peyğəmbərin anası
- Məqamı
- Peyğəmbər deyil; aləmlərin qadınlarından üstün tutulmuş saleh qadın
- Himayəçisi
- Zəkəriyya (ə.s)
- Müjdə
- Mələk ona atasız bir oğlanın (İsanın) müjdəsini verdi
- Möcüzələr
- Xurma ağacı, altındakı bulaq və beşikdə danışan körpə
- Quranda
- Adı ilə anılan yeganə qadın; Məryəm və Ali-İmran surələri
Xülasə
Məryəm hekayəsi həzrət Məryəmin (r.əh.) ibadətə həsr olunmuş həyatını, Zəkəriyyanın (ə.s) himayəsində böyüməsini, mələyin ona atasız bir oğul müjdəsi verməsini və İsanın (ə.s) möcüzəvi doğuluşunu danışır. Doğuş anında xurma ağacı və altından axan bulaq ona Allahın ruzisi oldu; qövmü onu qınayanda beşikdəki körpə dilə gəlib anasının ismətini təsdiqlədi. Məryəm peyğəmbər deyil, lakin Quranın adı ilə andığı yeganə qadın və aləmlərin qadınlarından üstün tutulan bir bəndədir.
Hekayə
İbadətə həsr olunmuş bir ömür
Quran həzrət Məryəmin hekayəsini onun doğulmasından əvvəldən başlayır. İmranın zövcəsi qarnındakı körpəni Allaha xidmətə həsr etməyi nəzir etmişdi. Doğulan uşaq qız oldu; anası ona Məryəm adını qoyaraq onu və nəslini şeytandan qorumasını Allahdan dilədi (Ali-İmran, 35-36).
Məryəm gözəl bir tərzdə böyüdü və Rəbbi onu qəbul etdi. O, Zəkəriyyanın (ə.s) himayəsinə verildi. Zəkəriyya (ə.s) hər dəfə onun yanına girdikdə yanında ruzi tapır, «Bu, sənə haradandır?» deyə soruşurdu. Məryəm isə «Bu, Allah tərəfindəndir» deyə cavab verirdi (Ali-İmran, 37). Mələklər ona belə demişdilər: «Ey Məryəm! Rəbbinə itaət et, səcdə et və rüku edənlərlə birlikdə rüku et» (Ali-İmran, 43).
Mələyin müjdəsi
Bir gün Məryəm ailəsindən ayrılıb şərq tərəfə çəkildi və özünü onlardan gizlətdi. Allah ona Öz ruhunu (mələyi) göndərdi; mələk ona kamil bir insan qiyafəsində göründü. Məryəm qorxdu və «Mən səndən Rəhmana sığınıram» dedi (Məryəm, 16-18).
Mələk ona təsəlli verdi: «Mən yalnız sənin Rəbbinin elçisiyəm; sənə pak bir oğlan bağışlamaq üçün göndərilmişəm» (Məryəm, 19). Məryəm təəccüblə soruşdu ki, ona heç bir insan toxunmadığı halda necə övladı ola bilər. Ona bildirildi ki, bu, Allah üçün asandır və bu uşaq insanlar üçün bir nişanə, Onun mərhəməti olacaq (Məryəm, 20-21). Ali-İmran surəsində bu övladın adının Məsih İsa olacağı, onun həm dünyada, həm də axirətdə şərəfli sayılacağı müjdələnir (Ali-İmran, 45).
Xurma ağacı və bulaq
Məryəm körpəyə hamilə qaldı və onunla birlikdə uzaq bir yerə çəkildi. Doğuş sancıları onu bir xurma ağacının gövdəsinə tərəf apardı. O qədər çətinlik çəkdi ki, «Kaş bundan əvvəl ölüb büsbütün unudulmuş olaydım» dedi (Məryəm, 22-23).
Altından bir səs ona nida etdi: kədərlənmə, Rəbbin sənin altında bir bulaq axıtdı. «Xurma ağacının gövdəsini özünə tərəf silkələ ki, üstünə təzə, yetişmiş xurma tökülsün» (Məryəm, 24-25). Ona yeməsi, içməsi və gözünün aydın olması deyildi. Əgər kimsə görüb soruşsa, «Mən Rəhmana oruc (sükut) nəzir etmişəm» deməsi buyuruldu (Məryəm, 26).
Qövmünə qayıdış və beşikdə danışan körpə
Məryəm körpəni qucağına alıb qövmünün yanına gətirdi. Onlar onu qınayaraq «Ey Məryəm! Sən çox pis bir iş görmüsən» dedilər (Məryəm, 27-28). Məryəm heç nə demədən körpəyə işarə etdi. «Beşikdə olan körpə ilə necə danışaq?» deyə təəccübləndilər.
O zaman körpə İsa dilləndi: «Mən, həqiqətən, Allahın quluyam. O mənə Kitab verdi və məni peyğəmbər etdi» (Məryəm, 29-30). Beləcə Allah Məryəmin ismətini və doğruluğunu körpənin dili ilə bütün qövmə göstərdi. Bu, onun üzərinə atılan böhtana verilən ən açıq cavab idi.
Aləmlərin qadınlarından üstün
Məryəm peyğəmbər deyil; o, Allahın seçib təmizlədiyi saleh bir qadındır. Mələklər ona demişdilər: «Şübhəsiz ki, Allah səni seçdi, tərtəmiz etdi və aləmlərin qadınlarından üstün tutdu» (Ali-İmran, 42). O, iffətini qorumuş və Rəbbinin sözlərini təsdiqləmişdi (Təhrim, 12).
Peyğəmbərimiz (s.ə.s) bir hədisdə kişilərdən çoxunun kamilliyə çatdığını, qadınlardan isə yalnız İmranın qızı Məryəmin və Fironun zövcəsi Asiyənin bu məqama yüksəldiyini bildirmişdir (Buxari, 3411). Başqa bir səhih hədisdə doğularkən hər körpəyə şeytanın toxunduğu, yalnız Məryəm və oğlunun bu toxunuşdan qorunduğu xəbər verilir (Buxari, 3431).
Açar ayələr
وَإِذْ قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ يَا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاكِ وَطَهَّرَكِ وَاصْطَفَاكِ عَلَى نِسَاءِ الْعَالَمِينَ
- Oxunuşu
- Və iz qalətil-mələikətu ya Məryəmu innəllahəstəfaki və təhhərəki vəstəfaki alə nisail-aləmin.
- Mənası
- Bir zaman mələklər dedilər: «Ey Məryəm! Şübhəsiz ki, Allah səni seçdi, tərtəmiz etdi və aləmlərin qadınlarından üstün tutdu.»
قَالَ إِنَّمَا أَنَا رَسُولُ رَبِّكِ لِأَهَبَ لَكِ غُلَامًا زَكِيًّا
- Oxunuşu
- Qalə innəmə ənə rəsulu rabbiki liəhəbə ləki ğuləmən zəkiyyə.
- Mənası
- (Mələk) dedi: «Mən yalnız sənin Rəbbinin elçisiyəm; sənə pak bir oğlan bağışlamaq üçün göndərilmişəm.»
وَهُزِّي إِلَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُسَاقِطْ عَلَيْكِ رُطَبًا جَنِيًّا
- Oxunuşu
- Və huzzi iləyki biciz'in-nəxləti tusaqit aləyki rutabən cəniyyə.
- Mənası
- «Xurma ağacının gövdəsini özünə tərəf silkələ ki, üstünə təzə, yetişmiş xurma tökülsün.»
Quranda
Məryəmin hekayəsi Quranda əsasən onun adını daşıyan Məryəm surəsində (16-34) və Ali-İmran surəsində (35-47) nəql olunur. Onun adı Quranda dəfələrlə çəkilir və o, müqəddəs kitabda adı ilə anılan yeganə qadındır. Quran onu iffət, təqva və təvəkkül nümunəsi kimi təqdim edir; onu ilahiləşdirmir, İsanın (ə.s) anası olan saleh bir bəndə olaraq böyük hörmətlə anır.
İbrətlər və hikmətlər
- Allahın seçib təmizlədiyi Məryəm ismət və təqvanın ən uca nümunəsidir.
- Möcüzələr Allahın izni ilə baş verir; O, bir şeyin olmasını istədikdə ona «Ol!» deyər.
- Ən çətin anda belə Allah quluna çıxış yolu və ruzi göstərir: bulaq və xurma bunun nişanəsidir.
- Böhtan qarşısında ən güclü sığınacaq təvəkkül və Allaha bağlanmaqdır.
- Məryəm peyğəmbər olmasa da, qadınların ən üstünlərindəndir.
Mənbələr
İstinadlar Quran ayələrindən, mövcud səhih hədislərdən və etibarlı elmi mənbələrdən seçilir.
- QuranAli-İmran surəsi, 42
Mələklərin Məryəmi seçib təmizlədiyini və aləmlərin qadınlarından üstün tutduğunu bildirməsi bu ayədə keçir.
- QuranMəryəm surəsi, 19
Mələyin Məryəmə pak bir oğul müjdəsi verməsi bu ayədə nəql olunur.
- QuranMəryəm surəsi, 25
Doğuş anında xurma ağacı və altındakı bulaq möcüzəsi bu ayələrdə xatırlanır.
- HədisSəhih Buxari, 3411
Peyğəmbərimizin (s.ə.s) qadınlardan yalnız Məryəmin və Asiyənin kamilliyə çatdığını bildirməsi bu səhih hədisdə keçir.
- HədisSəhih Buxari, 3431
Doğularkən hər körpəyə şeytanın toxunduğu, yalnız Məryəm və oğlunun bu toxunuşdan qorunduğu bu səhih hədisdə bildirilir.
- Elmi mənbəTDV İslam Ansiklopedisi, «Meryem»
Məryəmin Qurandakı yeri və İslamdakı mövqeyi haqqında akademik məlumat üçün istinad olunmuşdur.
Hekayədəki peyğəmbərlər
Tez-tez verilən suallar
Bu hekayə haqqında ən çox soruşulanlar.
Məryəm hekayəsi nədən bəhs edir?
Məryəm hekayəsi İmranın qızı həzrət Məryəmin ibadətli həyatını, mələyin ona verdiyi müjdəni, İsanın (ə.s) atasız doğuluşunu, xurma ağacı ilə bulaq möcüzəsini və beşikdəki körpənin danışıb anasının ismətini təsdiqləməsini danışır.Məryəm peyğəmbərdirmi?
Xeyr. Məryəm peyğəmbər deyil; o, Allahın seçib təmizlədiyi saleh bir qadın və aləmlərin qadınlarından üstün tutulan bəndədir (Ali-İmran, 42).Məryəm İsanı necə dünyaya gətirdi?
O, heç bir atası olmadan, sırf Allahın iradəsi ilə İsanı (ə.s) dünyaya gətirdi. Quran bunu Allahın qüdrətinin bir nişanəsi kimi təqdim edir (Məryəm, 19-21).Xurma ağacı və bulaq möcüzəsi nədir?
Doğuş anında Məryəm bir xurma ağacının yanına çəkildi; Allah onun altında bir bulaq axıtdı və gövdəni silkələdikdə üstünə təzə xurma töküldü (Məryəm, 24-25). Bu, çətinlik anında Allahın ruzisidir.Məryəmin himayəçisi kim idi?
Məryəm məbəddə Zəkəriyyanın (ə.s) himayəsində böyüdü; Zəkəriyya onun yanında daim Allahdan gələn ruzi tapırdı (Ali-İmran, 37).
