Quran hekayələri
Luqmanın nəsihətləri hekayəsi
Hikmət sahibi Luqmanın oğluna verdiyi dəyərli öyüdlər
- Yayımlandı:
- Yeniləndi:
- Luqman surəsi, 12-19
- #Luqmanın nəsihətləri hekayəsi
- #Quran hekayələri
- #Luqman surəsi
- #hikmət
- #ata öyüdləri
- #təvazökarlıq
- #tövhid
Qısa məlumat
- Surə
- Luqman surəsi (31)
- Ayələr
- 12-19
- Mövzu
- Hikmət və ata öyüdləri
- Kimliyi
- Peyğəmbər deyil, hikmət verilmiş saleh insan (əksəriyyət rəyi)
- Əsas ibrət
- Ən böyük öyüd: Allaha şərik qoşmamaq
Xülasə
Luqman Quranda adı çəkilən, Allahın hikmət bəxş etdiyi saleh bir insandır. Alimlərin əksəriyyətinə görə o, peyğəmbər deyil, hikmət sahibi bir müdrik idi. Luqman surəsində onun öz oğluna verdiyi öyüdlər sadalanır: Allaha şərik qoşmamaq, valideynlərə yaxşılıq etmək, namaz qılmaq, yaxşılığı əmr edib pislikdən çəkindirmək, təvazökar olmaq və davranışda ölçünü gözləmək. Bu nəsihətlər qısa, aydın və hər zaman üçün keçərli tərbiyə prinsipləridir.
Hekayə
Luqman kim idi?
Allah Luqmana hikmət bəxş etmiş və ona şükür etməyi əmr etmişdi: «Kim şükür edərsə, ancaq öz xeyrinə şükür etmiş olar» (Luqman, 12).
Alimlərin əksəriyyətinə görə Luqman peyğəmbər deyil, Allahın hikmət verdiyi saleh, müdrik bir insandır. Quran onu bir ata kimi, öz oğluna qiymətli öyüdlər verən nümunə olaraq təqdim edir.
Ən böyük öyüd: şirkdən çəkinmək
Luqman oğluna nəsihət verərkən ilk və ən əsas sözü tövhid oldu: «Ey oğulcuğazım! Allaha şərik qoşma. Həqiqətən, şirk böyük bir zülmdür» (Luqman, 13).
Beləcə tərbiyənin təməli olaraq Allahın birliyini qoydu; çünki bütün gözəl əməllər düzgün etiqad üzərində dayanır.
Valideynlərə yaxşılıq
Allah bu öyüdlərin arasında insana valideynləri barədə tövsiyə edir: anası onu zəhmətlə, güclə daşımış, iki ildə süddən kəsmişdir; buna görə həm Allaha, həm də valideynlərə şükür etmək lazımdır (Luqman, 14).
Ancaq bir hədd də qoyulur: valideynlər insanı Allaha şərik qoşmağa məcbur etsələr, bu məsələdə onlara itaət yoxdur; yenə də onlarla dünyada gözəl davranmaq əmr olunur (Luqman, 15).
Namaz, səbir və gözəl əxlaq
Luqman oğluna xatırlatdı ki, xardal dənəsi ağırlığında bir əməl belə olsa, harada olursa-olsun, Allah onu ortaya çıxarar; çünki Allah lətif və hər şeydən xəbərdardır (Luqman, 16).
Sonra əməli öyüdlərini sıraladı: «Ey oğulcuğazım! Namazı qıl, yaxşı işlərə çağır, pis işlərdən çəkindir və başına gələnə səbir et. Şübhəsiz ki, bunlar əzmkarlıq tələb edən işlərdəndir» (Luqman, 17).
Təvazökarlıq və ölçülü davranış
Son öyüdlər gözəl əxlaq və təvazökarlıqla bağlıdır: «İnsanlardan təkəbbürlə üz çevirmə və yer üzündə lovğa-lovğa gəzmə. Həqiqətən, Allah özündən razı, təkəbbürlü heç kəsi sevmir» (Luqman, 18).
Davamında ölçülü olmaq tövsiyə edilir: yerişində orta ol, səsini alçalt; çünki səslərin ən çirkini uzunqulaq səsidir (Luqman, 19). Bu öyüdlər insanı həm Allaha, həm də insanlara qarşı ədəbli olmağa çağırır.
Açar ayələr
وَإِذْ قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ وَهُوَ يَعِظُهُ يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ
- Oxunuşu
- Və iz qalə Luqmanu libnihi və huvə yəizuhu ya bunəyyə la tuşrik billah, innəş-şirkə lə zulmun azim.
- Mənası
- Bir zaman Luqman oğluna öyüd verərək dedi: «Ey oğulcuğazım! Allaha şərik qoşma. Həqiqətən, şirk böyük bir zülmdür».
يَا بُنَيَّ أَقِمِ الصَّلَاةَ وَأْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَانْهَ عَنِ الْمُنكَرِ وَاصْبِرْ عَلَىٰ مَا أَصَابَكَ إِنَّ ذَٰلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ
- Oxunuşu
- Ya bunəyyə əqimis-səlatə və'mur bil-mə'rufi vənhə anil-munkəri vəsbir ala ma əsabək, innə zalikə min əzmil-umur.
- Mənası
- Ey oğulcuğazım! Namazı qıl, yaxşı işlərə çağır, pis işlərdən çəkindir və başına gələnə səbir et. Şübhəsiz ki, bunlar əzmkarlıq tələb edən işlərdəndir.
وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحًا إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ
- Oxunuşu
- Və la tusa'ir xəddəkə lin-nasi və la təmşi fil-ardi mərəha, innəllahə la yuhibbu kullə muxtalin fəxur.
- Mənası
- İnsanlardan təkəbbürlə üz çevirmə və yer üzündə lovğa-lovğa gəzmə. Həqiqətən, Allah özündən razı, təkəbbürlü heç kəsi sevmir.
Quranda
Luqmanın öyüdləri adını daşıyan 31-ci surədə, tövhid və axirət mövzularının işləndiyi bir hissədə yer alır. Surə Luqmanın timsalında hikmətin nə demək olduğunu göstərir: hikmət Allaha şükür, düzgün etiqad və gözəl əxlaqda təzahür edir.
İbrətlər və hikmətlər
- Tərbiyənin təməli tövhiddir: Allaha şərik qoşmamaq ən böyük öyüddür.
- Valideynlərə, xüsusən əziyyətlə böyüdən anaya yaxşılıq etmək Allaha şükrün bir hissəsidir.
- Namaz, yaxşılığı əmr etmək və səbir möminin gündəlik həyatının dayağıdır.
- Təkəbbür və lovğalıq Allahın sevmədiyi xüsusiyyətlərdir; təvazökarlıq gözəllikdir.
- Hikmət yaşdan və vəzifədən deyil, Allahın lütfündən gəlir.
Mənbələr
İstinadlar Quran ayələrindən, mövcud səhih hədislərdən və etibarlı elmi mənbələrdən seçilir.
- QuranLuqman surəsi, 13
Luqmanın oğluna «Allaha şərik qoşma» öyüdü və şirkin böyük zülm olması bu ayədə keçir.
- QuranLuqman surəsi, 17
Namaz, yaxşılığı əmr, pislikdən çəkindirmə və səbir öyüdü bu ayədə sadalanır.
- QuranLuqman surəsi, 18
Təvazökarlıq və təkəbbürdən çəkinmə öyüdü bu ayədə keçir.
- Elmi mənbəTDV İslam Ansiklopedisi, «Lokman»
Luqmanın kimliyi, ona verilən hikmət və peyğəmbər olub-olmaması barədə akademik məlumat üçün istinad olunub.
Əlaqəli hekayələr
Quranda keçən digər qissələr.
Tez-tez verilən suallar
Bu hekayə haqqında ən çox soruşulanlar.
Luqmanın nəsihətləri hekayəsi nədən bəhs edir?
Luqmanın nəsihətləri hekayəsi Luqman surəsində hikmət sahibi Luqmanın öz oğluna verdiyi öyüdlərdən bəhs edir: Allaha şərik qoşmamaq, valideynlərə yaxşılıq, namaz, yaxşılığı əmr etmək, təvazökarlıq və davranışda ölçülü olmaq.Luqman peyğəmbər idimi?
Alimlərin əksəriyyətinə görə Luqman peyğəmbər deyil, Allahın hikmət bəxş etdiyi saleh, müdrik bir insandır. Quranda onun adı bir peyğəmbər kimi deyil, hikmət sahibi bir ata kimi çəkilir.Luqmanın ən əsas öyüdü nədir?
Onun ilk və ən əsas öyüdü Allaha şərik qoşmamaqdır: «Ey oğulcuğazım! Allaha şərik qoşma. Həqiqətən, şirk böyük bir zülmdür» (Luqman, 13).Luqmanın nəsihətləri Quranın hansı surəsindədir?
Bu öyüdlər Luqman surəsinin (31-ci surə) 12-19-cu ayələrində keçir.