molla.az loqosumolla.azİslamı öyrən, doğru yaşa.

Quran hekayələri

Talut və Calut hekayəsi

Az saylı imanlı bir dəstənin Allahın izni ilə nəhəng orduya qalib gəlməsi

  • Yayımlandı:
  • Yeniləndi:
  • Bəqərə surəsi, 246-251
  • #Talut və Calut hekayəsi
  • #Quran hekayələri
  • #Talut
  • #Calut
  • #Davud peyğəmbər
  • #Bəqərə surəsi
  • #çay imtahanı

Qısa məlumat

Surə
Bəqərə surəsi, 246-251
Baş qəhrəmanlar
Hökmdar Talut və gənc Davud (ə.s)
Düşmən
Calut (Qolyat) və onun ordusu
İmtahan
Çay imtahanı: yalnız az bir dəstə səbir etdi
Nəticə
Az saylı möminlər Allahın izni ilə qələbə qazandı
Adı çəkilməyən peyğəmbər
Bəni-İsrailə hökmdar seçən peyğəmbər (rəvayətə görə Şamvel)

Xülasə

Talut və Calut hekayəsi Bəqərə surəsində (246-251) nəql olunur. Musa (ə.s) dövründən sonra Bəni-İsrail öz peyğəmbərindən Allah yolunda döyüşmək üçün bir hökmdar istəyir. Allah onlara Talutu hökmdar təyin edir; qövm onun varlı olmadığını bəhanə gətirsə də, Allah Talutu elm və bədən gücü ilə üstün etmişdir. Yürüş zamanı Allah onları bir çayla imtahan edir və yalnız az bir dəstə səbir göstərir. Bu kiçik dəstə Allaha təvəkkül edir və gənc Davud (ə.s) nəhəng Calutu öldürür. Beləcə az saylı möminlər Allahın izni ilə böyük orduya qalib gəlir.

Hekayə

  1. Bəni-İsrailin hökmdar istəməsi

    Musa (ə.s) dövründən sonra Bəni-İsrailin əyanları öz peyğəmbərinə müraciət edib dedilər: «Bizə bir hökmdar təyin et ki, onun başçılığı ilə Allah yolunda döyüşək.» Peyğəmbər onlara xəbərdarlıq etdi: «Bəs döyüş sizə vacib edildikdə, döyüşməkdən boyun qaçırarsınızsa necə?»

    Onlar isə yurdlarından və övladlarından ayrı salındıqlarını xatırladıb döyüşməkdə qərarlı olduqlarını bildirdilər. Lakin döyüş onlara əmr olunanda az bir qismi istisna, çoxu üz döndərdi (Bəqərə, 246). Bu, sözlə verilən vədin sınaqla necə üzləşdiyini göstərir.

  2. Talutun hökmdar seçilməsi

    Peyğəmbərləri onlara dedi: «Allah Talutu sizə hökmdar təyin etdi.» Qövm etiraz etdi: onlar Talutun varlı olmadığını, hökmranlığa özlərinin daha layiq olduğunu iddia etdilər. Peyğəmbər cavab verdi: «Allah onu sizin üzərinizə seçdi, elmini və cismani gücünü artırdı. Allah mülkü istədiyinə verir» (Bəqərə, 247).

    Hökmdarlığın əlaməti kimi içində Rəbdən bir sükunət (səkinə) olan sandığın (tabut) mələklər tərəfindən gətirilməsi göstərildi (Bəqərə, 248). Beləcə liderliyin var-dövlətlə deyil, Allahın seçimi, elm və layiqliklə gəldiyi bəyan olundu.

  3. Çay imtahanı

    Talut ordu ilə yola çıxanda dedi: «Allah sizi bir çayla imtahan edəcək. Kim ondan doyunca içsə, məndən deyil; kim onu dadmasa, əli ilə bir ovuc götürməkdən başqa, o məndəndir» (Bəqərə, 249).

    Ordunun böyük hissəsi bu kiçik sınaqdan keçə bilmədi və çaydan doyunca içdi; yalnız az bir dəstə səbir göstərdi. Çayı keçəndən sonra bəziləri Calutun ordusunu görüb «Bu gün onlara qarşı gücümüz çatmaz» dedilər. Allaha qovuşacaqlarına yəqinlik gətirənlər isə cavab verdilər: «Neçə dəfə az bir dəstə Allahın izni ilə çox bir dəstəyə qalib gəlmişdir!»

  4. Calutun məğlub edilməsi və Davudun zəfəri

    Döyüşdən əvvəl möminlər dua etdilər: «Ey Rəbbimiz! Üstümüzə səbir tök, addımlarımızı möhkəm et və kafir qövmə qarşı bizə yardım et» (Bəqərə, 250).

    Sonra Allahın izni ilə düşməni məğlub etdilər. Hələ gənc olan Davud (ə.s) nəhəng Calutu öldürdü. Allah ona hökmranlıq və hikmət verdi, istədiyi şeylərdən öyrətdi (Bəqərə, 251). Beləcə sayca az, lakin imanlı bir dəstə Allahın köməyi ilə güclü orduya qalib gəldi; Davud isə gələcəyin peyğəmbər-hökmdarı oldu.

Açar ayələr

Bəqərə surəsi, 247

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوتَ مَلِكًا قَالُوا أَنَّى يَكُونُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ أَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِنَ الْمَالِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ وَاللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ

Oxunuşu
Və qalə ləhum nəbiyyuhum innəllahə qad bə'əsə ləkum Talutə məlikən. Qalu ənna yəkunu ləhul-mulku ələyna və nəhnu əhaqqu bil-mulki minhu və ləm yu'tə sə'ətən minəl-mal. Qalə innəllahəs-tafahu ələykum və zadəhu bəstətən fil-'ilmi vəl-cismi, vəllahu yu'ti mulkəhu mən yəşau, vəllahu vasi'un əlim.
Mənası
Peyğəmbərləri onlara dedi: «Allah Talutu sizə hökmdar təyin etdi.» Onlar dedilər: «Biz hökmranlığa ondan daha layiq olduğumuz halda, o necə bizə hökmdar ola bilər? Ona böyük var-dövlət də verilməyib.» Peyğəmbər dedi: «Allah onu sizin üzərinizə seçdi, elmini və cismani gücünü artırdı. Allah mülkü istədiyinə verir. Allah lütfü geniş olandır, hər şeyi biləndir.»

Bəqərə surəsi, 249

فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِالْجُنُودِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ مُبْتَلِيكُمْ بِنَهَرٍ فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّي وَمَنْ لَمْ يَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنِّي إِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً بِيَدِهِ فَشَرِبُوا مِنْهُ إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ فَلَمَّا جَاوَزَهُ هُوَ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ قَالُوا لَا طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلَاقُو اللَّهِ كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ

Oxunuşu
Fələmma fəsalə Talutu bil-cunudi qalə innəllahə mubtəlikum binəhərin, fəmən şəribə minhu fələysə minni, və mən ləm yət'əmhu fəinnəhu minni illa mənigtərəfə ğurfətən biyədihi. Fəşəribu minhu illa qəlilən minhum. Fələmma cavəzəhu huvə vəlləzinə amənu mə'əhu qalu la taqətə lənəl-yəvmə bicalutə və cunudihi. Qaləlləzinə yəzunnunə ənnəhum mulaqullahi kəm min fiətin qəlilətin ğaləbət fiətən kəsirətən biiznillah, vəllahu mə'əs-sabirin.
Mənası
Talut ordu ilə yola çıxanda dedi: «Allah sizi bir çayla imtahan edəcək. Kim ondan doyunca içsə, məndən deyil; kim onu dadmasa, əli ilə bir ovuc içməkdən başqa, o məndəndir.» Az bir qismi istisna, hamısı ondan içdi. O və onunla iman gətirənlər çayı keçəndə bəziləri dedi: «Bu gün Calut və onun ordusuna qarşı gücümüz çatmaz.» Allaha qovuşacaqlarına yəqin edənlər isə dedilər: «Neçə dəfə az bir dəstə Allahın izni ilə çox bir dəstəyə qalib gəlmişdir! Allah səbir edənlərlədir.»

Bəqərə surəsi, 251

فَهَزَمُوهُمْ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَتَلَ دَاوُودُ جَالُوتَ وَآتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهُ مِمَّا يَشَاءُ وَلَوْلَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَفَسَدَتِ الْأَرْضُ وَلَكِنَّ اللَّهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْعَالَمِينَ

Oxunuşu
Fəhəzəmuhum biiznillahi və qatələ Davudu Calutə və atahullahul-mulkə vəl-hikmətə və 'əlləməhu mimma yəşau. Və ləvla dəf'ullahin-nasə bə'zəhum bibə'zin ləfəsədətil-ərzu vəlakinnəllahə zu fəzlin ələl-'aləmin.
Mənası
Beləcə, Allahın izni ilə onları məğlub etdilər. Davud (ə.s) Calutu öldürdü. Allah ona hökmranlıq və hikmət verdi, ona istədiyi şeylərdən öyrətdi. Əgər Allah insanların bir qismini digəri ilə dəf etməsəydi, yer üzü fəsada uğrayardı. Lakin Allah aləmlərə lütf sahibidir.

Quranda

Bu hadisə yalnız Bəqərə surəsində (246-251) nəql olunur. Ayələr Bəni-İsrailin hökmdar istəməsi, Talutun seçilməsi, çay imtahanı və Calutun məğlub edilməsi kimi mərhələləri ardıcıllıqla xatırladır. Talut Tövratda Şaul (Saul), Calut isə Qolyat adı ilə tanınır; adı çəkilməyən peyğəmbərin rəvayətlərə görə Şamvel (Samuel) olduğu deyilir, lakin Quran onu adla xatırlamır.

İbrətlər və hikmətlər

  • Qələbə sayca üstünlükdə deyil, iman və səbirdədir; az saylı dəstə Allahın izni ilə qalib gələ bilər.
  • Liderlik var-dövlətlə deyil, Allahın seçimi, elm və layiqliklə gəlir.
  • Kiçik imtahanlar böyük vəzifələrə kimin hazır olduğunu ortaya çıxarır; çaydan içmək sınağı bunu göstərdi.
  • Zəfər Allahın izni ilədir; buna görə döyüşdən əvvəl səbir və mətanət diləmək lazımdır.

Mənbələr

İstinadlar Quran ayələrindən, mövcud səhih hədislərdən və etibarlı elmi mənbələrdən seçilir.

  • QuranBəqərə surəsi, 247

    Talutun hökmdar təyin edilməsi, qövmün etirazı və Allahın onu elm və bədən gücü ilə seçməsi bu ayədə keçir.

  • QuranBəqərə surəsi, 249

    Çay imtahanı və az saylı dəstənin çox saylı orduya qalib gələ biləcəyi bu ayədə bildirilir.

  • QuranBəqərə surəsi, 251

    Davudun (ə.s) Calutu öldürməsi və ona hökmranlıqla hikmət verilməsi bu ayədə nəql olunur.

  • Elmi mənbəTDV İslam Ansiklopedisi, «Tâlût»

    Talutun (Tövratda Şaul) Bəni-İsrailə hökmdar seçilməsi və Bəqərə surəsindəki hadisə haqqında elmi məlumat üçün istinad olunmuşdur.

  • Elmi mənbəTDV İslam Ansiklopedisi, «Câlût»

    Calutun (Qolyat) kimliyi və Davud (ə.s) tərəfindən öldürülməsi haqqında elmi məlumat üçün istinad olunmuşdur.

Əlaqəli hekayələr

Quranda keçən digər qissələr.

Hekayədəki peyğəmbərlər

Tez-tez verilən suallar

Bu hekayə haqqında ən çox soruşulanlar.

  • Talut və Calut hekayəsi nədir?

    Talut və Calut hekayəsi Bəqərə surəsində (246-251) nəql olunur: Bəni-İsrailə hökmdar seçilən Talut, çay imtahanı və gənc Davudun (ə.s) nəhəng Calutu öldürməsi ilə az saylı möminlərin Allahın izni ilə qələbə qazanması.

  • Talut kim idi?

    Talut Bəni-İsrailə peyğəmbərləri vasitəsilə hökmdar seçilən şəxsdir. Qövm onun varlı olmadığını bəhanə gətirsə də, Allah onu elm və bədən gücü ilə üstün etmişdi (Bəqərə, 247). Tövratda Şaul (Saul) adı ilə tanınır.

  • Calutu kim öldürdü?

    Nəhəng döyüşçü Calutu (Qolyatı) hələ gənc olan Davud (ə.s) öldürdü. Bundan sonra Allah Davuda hökmranlıq və hikmət verdi (Bəqərə, 251).

  • Çay imtahanı nə idi?

    Talut ordusunu bir çayla sınadı: kim doyunca içsə, ondan deyildi; yalnız bir ovuc su içən və ya heç içməyən onunla idi. Ordunun çoxu bu sınaqdan keçə bilmədi, yalnız az bir dəstə səbir göstərdi (Bəqərə, 249).

  • Talut və Calut hekayəsi hansı surədədir?

    Bu hekayə Bəqərə surəsinin 246-251-ci ayələrində nəql olunur və Quranda yalnız burada xatırlanır.