Quran hekayələri
Ashabi-Kəhf hekayəsi
İmanları uğrunda mağaraya sığınan gənclərin möcüzəvi hekayəsi
- Yayımlandı:
- Yeniləndi:
- Kəhf surəsi, 9-26
- #Ashabi-Kəhf hekayəsi
- #Ashabi-Kəhf
- #Mağara əhli
- #Kəhf surəsi
- #Quran hekayələri
- #309 il
- #tövhid
Qısa məlumat
- Surə
- Kəhf surəsi (18), 9-26
- Mövzu
- Tövhid uğrunda mağaraya sığınan gənclər
- Baş verən yer
- Bir mağara; Quran dəqiq yer bildirmir
- Müddət
- Mağarada 309 il (Kəhf, 25)
- Sayı
- Quran dəqiq say vermir: «Allah daha yaxşı bilir» (Kəhf, 22)
- Əsas ibrət
- İman uğrunda təvəkkül və Allahın qorumasına güvən
Xülasə
Ashabi-Kəhf (Mağara əhli) bütpərəst bir cəmiyyətdə yalnız bir Allaha iman gətirən bir neçə gəncin hekayəsidir. Onlar imanlarını qorumaq üçün öz şəhərlərini tərk edib bir mağaraya sığındılar. Allah onları uzun illər boyu orada yatırdı və sonra oyandırdı ki, insanlar dirilişin haqq olduğunu bilsinlər. Quran onların dəqiq sayını və yerini bildirmir, çünki əsas məqsəd say deyil, imanları uğrunda hər şeydən keçən gənclərin nümunəsidir. Bu qissə Kəhf surəsinin adının mənbəyidir.
Hekayə
Bütpərəst cəmiyyətdə iman edən gənclər
Quran Ashabi-Kəhfi Rəbbinə iman gətirmiş «bir neçə gənc» (fityə) kimi təqdim edir (Kəhf, 13). Onlar ətraflarındakı insanların Allahdan başqasına ibadət etdiyi bir cəmiyyətdə yaşayırdılar.
Bu gənclər həqiqəti gördükdən sonra batil inancdan üz döndərdilər. Quran onların hansı şəhərdə, hansı dövrdə yaşadığını dəqiq bildirmir; diqqəti hadisənin təfərrüatına deyil, onların imanına yönəldir.
Tövhid uğrunda ayağa qalxmaları
Gənclər zalım mühitin qarşısında ayağa qalxıb açıq şəkildə tövhidi elan etdilər: «Bizim Rəbbimiz göylərin və yerin Rəbbidir. Biz Ondan başqasına heç vaxt tanrı deyə dua etmərik» (Kəhf, 14).
Onlar bu sözləri deyəndə Allah qəlblərini möhkəmləndirdi. İmanları üzündən təzyiq altına düşdükdə isə bir-birlərinə məsləhət görüb bir mağaraya çəkildilər və Allahdan mərhəmət və doğru yol dilədilər (Kəhf, 10).
Mağaradakı uzun yuxu
Allah onları mağarada uzun illər yuxuya verdi. Quran bildirir ki, onlar mağarada üç yüz il qaldılar, üstünə doqquz da əlavə etdilər (Kəhf, 25).
Bu, təxminən 309 ilə uyğun gəlir; alimlərin bir qismi bu doqquz ili günəş ilindən qəməri ilə keçidin fərqi kimi izah edir. Quran dərhal ardınca «Allah onların nə qədər qaldığını daha yaxşı bilir» (Kəhf, 26) deyərək bu barədə mübahisəni bağlayır. Rəvayətə görə bir it də onlara yoldaşlıq etmişdir (Kəhf, 18); lakin nə itin, nə də gənclərin dəqiq sayı Quranda təsdiqlənmir.
Oyanışları və verilən ibrət
Uzun yuxudan sonra Allah onları oyatdı. Aralarından biri şəhərə yemək almağa getdikdə gətirdiyi köhnə pul üzə çıxdı və insanlar başa düşdülər ki, üstündən uzun illər keçmişdir.
Quran bildirir ki, bu, insanların Allahın vədinin haqq olduğunu və qiyamətin gerçək olduğunu bilmələri üçün baş verdi (Kəhf, 21). Beləcə bir ovuc gəncin imanı bütöv bir nəslə diriliş dərsi oldu.
Açar ayələr
نَّحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ نَبَأَهُم بِالْحَقِّ ۚ إِنَّهُمْ فِتْيَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنَاهُمْ هُدًى
- Oxunuşu
- Nəhnu nəqussu ələykə nəbə'əhum bil-həqqi. İnnəhum fityətun amənu bi rəbbihim və zidnahum hudən
- Mənası
- Biz onların əhvalatını sənə həqiqətə uyğun danışırıq. Onlar Rəbbinə iman gətirmiş bir neçə gənc idi; Biz də onların hidayətini artırdıq.
وَرَبَطْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ إِذْ قَامُوا فَقَالُوا رَبُّنَا رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ لَن نَّدْعُوَ مِن دُونِهِ إِلَٰهًا ۖ لَّقَدْ قُلْنَا إِذًا شَطَطًا
- Oxunuşu
- Və rəbətna əla qulubihim iz qamu fəqalu rəbbuna rəbbus-səmavati vəl-ərdi lən nəd'uvə min dunihi ilahən, ləqəd qulna izən şətətən
- Mənası
- Onlar ayağa qalxıb dedikləri zaman Biz onların qəlbini möhkəmlətdik. Onlar dedilər: «Bizim Rəbbimiz göylərin və yerin Rəbbidir. Biz Ondan başqasına heç vaxt tanrı deyə dua etmərik. Əks halda çox böyük bir yanlış söyləmiş olarıq».
وَلَبِثُوا فِي كَهْفِهِمْ ثَلَاثَ مِائَةٍ سِنِينَ وَازْدَادُوا تِسْعًا
- Oxunuşu
- Və ləbisu fi kəhfihim sələsə miətin sinin vəzdadu tis'ən
- Mənası
- Onlar mağaralarında üç yüz il qaldılar, üstünə doqquz da əlavə etdilər.
Quranda
Ashabi-Kəhf qissəsi Kəhf surəsinin (18) 9-26-cı ayələrində nəql olunur və surə adını bu hadisədən alır. Rəvayətə görə surə, müşriklərin Peyğəmbəri (s.ə.s) sınamaq üçün verdiyi suallardan biri münasibətilə nazil olmuşdur. Quran bu qissədə dəqiq say, tarix və coğrafiyaya girmir; əksinə, «bu barədə mübahisə etmə» (Kəhf, 22) deyərək diqqəti ibrətə yönəldir.
İbrətlər və hikmətlər
- İman insanı çətin anda belə haqq sözü ucadan deməyə vadar edir.
- Allaha sığınan qəlbi O, ən ümidsiz vəziyyətdə də qoruyur.
- Dəqiq say və tarix deyil, imanın özü və onun verdiyi ibrət əsasdır.
- Ashabi-Kəhfin oyanışı dirilişin və Allah vədinin haqq olduğuna bir işarədir.
Mənbələr
İstinadlar Quran ayələrindən, mövcud səhih hədislərdən və etibarlı elmi mənbələrdən seçilir.
- QuranKəhf surəsi, 13-14
Gənclərin Rəbbinə iman gətirməsi və zalım mühit qarşısında tövhidi elan etməsi bu ayələrdə nəql olunur.
- QuranKəhf surəsi, 25
Onların mağarada üç yüz doqquz il qalması bu ayədə bildirilir.
- Elmi mənbəTDV İslam Ansiklopedisi, «Ashâb-ı Kehf»
Gənclərin sayı və mağarada qalma müddəti barədə mövcud fikir ayrılıqları və Quranın bu təfərrüata girməmə hikməti üçün istinad olunub.
Əlaqəli hekayələr
Quranda keçən digər qissələr.
Tez-tez verilən suallar
Bu hekayə haqqında ən çox soruşulanlar.
Ashabi-Kəhf hekayəsi nədir?
Ashabi-Kəhf hekayəsi bütpərəst bir cəmiyyətdə yalnız Allaha iman gətirən bir neçə gəncin, imanlarını qorumaq üçün bir mağaraya sığınmasını və Allahın onları uzun illər yatırıb sonra oyatmasını danışır (Kəhf, 9-26).Ashabi-Kəhf neçə nəfər idi?
Quran dəqiq say vermir. «Yeddi nəfər idi, səkkizincisi itləri» kimi rəvayətlər var, lakin Quran «Rəbbim onların sayını daha yaxşı bilir» (Kəhf, 22) deyərək bu mübahisəni bağlayır.Ashabi-Kəhf mağarada neçə il qaldı?
Quran onların mağarada üç yüz il qalıb üstünə doqquz da əlavə etdiyini bildirir (Kəhf, 25), yəni təxminən 309 il.Ashabi-Kəhf hekayəsi hansı surədədir?
Bu hekayə Kəhf surəsinin (18) 9-26-cı ayələrində yer alır; surə də adını «kəhf» (mağara) sözündən, bu qissədən alır.