molla.az loqosumolla.azİslamı öyrən, doğru yaşa.

Quran hekayələri

Bilqis hekayəsi

Səba mələkəsi Bilqisin Süleymanla (ə.s) imtahanı və Allaha təslim olması

  • Yayımlandı:
  • Yeniləndi:
  • Nəml surəsi (27-ci surə), 20-44
  • #Bilqis hekayəsi
  • #Səba mələkəsi
  • #Süleyman peyğəmbər
  • #hüdhüd
  • #Nəml surəsi
  • #büllur saray
  • #Quran hekayələri

Qısa məlumat

Kim
Səba (Sabа) ölkəsinin mələkəsi
Quran mənbəyi
Nəml surəsi, 20-44
Adı
Quran onu adla anmır; «Bilqis» adı rəvayətdəndir
Xəbərçi
Hüdhüd (şanapipik) quşu
Dönüş nöqtəsi
Büllur sarayda həqiqəti anlaması (Nəml, 44)

Xülasə

Süleyman (ə.s) quşlarını yoxlayarkən hüdhüdün olmadığını gördü. Hüdhüd geri döndükdə Səba adlı bir ölkədən xəbər gətirdi: oranı bir qadın idarə edir və xalqı Allahı qoyub Günəşə səcdə edir. Süleyman ona bir məktub göndərib tövhidə dəvət etdi. Mələkə əvvəlcə hədiyyələr yollayaraq onu sınamaq istədi, lakin Süleymanın gücünü və məqsədinin dünya malı olmadığını görüncə onun yanına gəldi. Süleyman möcüzəvi şəkildə onun taxtını gətirtdi və onu şüşədən tikilmiş bir sarayda qarşıladı. Mələkə həqiqəti anlayıb aləmlərin Rəbbi olan Allaha təslim oldu. Quran onu adla çəkmir; «Bilqis» adı sonrakı rəvayətlərdən gəlir.

Hekayə

  1. Hüdhüdün gətirdiyi xəbər

    Süleyman (ə.s) quşları yoxlayanda hüdhüdün yerində olmadığını gördü. Hüdhüd çox keçmədən qayıdıb dedi: «Mən sənin bilmədiyin bir şeyi öyrəndim və sənə Səbadan doğru bir xəbər gətirdim» (Nəml, 22).

    Quş bildirdi ki, o ölkəni bir qadın idarə edir, ona hər cür nemət verilib və möhtəşəm bir taxtı var; lakin o və xalqı Allahı buraxıb Günəşə səcdə edir. Şeytan əməllərini onlara gözəl göstərmiş, onları doğru yoldan azdırmışdı (Nəml, 23-24).

  2. Süleymanın məktubu

    Süleyman (ə.s) hüdhüdün doğru danışıb-danışmadığını yoxlamaq üçün onunla bir məktub göndərdi. Mələkə məsləhətçilərini toplayıb dedi ki, ona hörmətli bir məktub çatıb; o, «Rəhman və Rəhim olan Allahın adı ilə» sözləri ilə başlayır və onları təkəbbür etməməyə, təslim olub gəlməyə çağırır (Nəml, 30-31).

    Mələkə tələsmədi. Müharibə əvəzinə hikmətlə hərəkət etdi və Süleymana hədiyyələr göndərib onun niyyətini yoxlamaq istədi. Lakin Süleyman hədiyyələri qəbul etmədi: Allahın ona verdiyi peyğəmbərlik və mülk hər cür dünya malından üstün idi (Nəml, 35-37).

  3. Taxtın gətirilməsi

    Süleyman (ə.s) mələkənin gəlişindən əvvəl onun taxtının gətirilməsini istədi. Yanındakı, kitabdan elmi olan biri dedi ki, onu bir göz qırpımında gətirə bilər. Taxt bir anda Süleymanın hüzurunda hazır oldu.

    Bunu görən Süleyman lovğalanmadı, əksinə dedi: «Bu, Rəbbimin lütfündəndir; məni sınayır ki, şükür edəcəyəmmi, yoxsa nankorluq? Kim şükür edərsə, öz xeyrinə edər» (Nəml, 40). Bu, hekayənin əsas dərslərindəndir: güc və nemət təkəbbür deyil, şükür səbəbi olmalıdır.

  4. Büllur saray və təslimiyyət

    Mələkə gələndə taxtı bənzərini gördü, sonra da onu şüşədən hamarlanmış bir saraya dəvət etdilər. Sarayın döşəməsini su sanıb ətəyini qaldırdı; Süleyman ona bunun büllurdan tikilmiş bir saray olduğunu söylədi (Nəml, 44).

    Bu məqamda mələkə qürurunu bir kənara qoydu və həqiqəti etiraf etdi: «Ey Rəbbim, mən özümə zülm etmişdim; indi Süleymanla birlikdə aləmlərin Rəbbi olan Allaha təslim oldum.» Beləcə qissə bir hökmdarın Günəşə səcdədən Allaha təslimiyyətə keçidi ilə bitir.

Açar ayələr

Nəml surəsi, 22

فَمَكَثَ غَيْرَ بَعِيدٍ فَقَالَ أَحَطْتُ بِمَا لَمْ تُحِطْ بِهِ وَجِئْتُكَ مِنْ سَبَإٍ بِنَبَإٍ يَقِينٍ

Oxunuşu
Fəməkəsə ğeyrə bəidin fəqalə əhattu bimə ləm tuhit bihi vəci'tukə min səbəin binəbəin yəqin.
Mənası
O (quş) çox keçmədən gəlib dedi: «Mən sənin bilmədiyin bir şeyi öyrəndim və sənə Səbadan doğru bir xəbər gətirdim.»

Nəml surəsi, 30

إِنَّهُ مِنْ سُلَيْمَانَ وَإِنَّهُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

Oxunuşu
İnnəhu min Suleymanə və innəhu bismil-ləhir-rəhmanir-rəhim.
Mənası
O məktub Süleymandandır və o, «Rəhman və Rəhim olan Allahın adı ilə» (sözləri ilə başlayır).

Nəml surəsi, 44

قِيلَ لَهَا ادْخُلِي الصَّرْحَ فَلَمَّا رَأَتْهُ حَسِبَتْهُ لُجَّةً وَكَشَفَتْ عَنْ سَاقَيْهَا قَالَ إِنَّهُ صَرْحٌ مُمَرَّدٌ مِنْ قَوَارِيرَ قَالَتْ رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي وَأَسْلَمْتُ مَعَ سُلَيْمَانَ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

Oxunuşu
Qilə ləhədxulis-sərh, fələmmə rəəthu həsibəthu luccətən vəkəşəfət ən saqeyhə, qalə innəhu sərhun mumərrədun min qəvarir, qalət rəbbi inni zaləmtu nəfsi vəəsləmtu məə Suleymanə lilləhi rəbbil-aləmin.
Mənası
Ona: «Saraya gir!» deyildi. O, sarayın döşəməsini görüncə onu dərin su sandı və ətəyini qaldırdı. Süleyman dedi: «Bu, büllurdan hamarlanmış bir saraydır.» (Mələkə) dedi: «Ey Rəbbim, mən özümə zülm etmişdim; indi Süleymanla birlikdə aləmlərin Rəbbi olan Allaha təslim oldum.»

Quranda

Səba mələkəsinin hekayəsi əsasən Nəml surəsində (20-44) nəql olunur. Quran onu adla çəkmir; «Bilqis» adı Quranda deyil, sonrakı rəvayət və ənənədə keçir. Qissə Süleymanın (ə.s) hikmətli dəvətini, gücün şükürlə qarşılanmasını və ağıllı bir hökmdarın dəlili görüncə haqqı qəbul etməsini önə çıxarır.

İbrətlər və hikmətlər

  • Həqiqi hökmdarlıq təvazökarlıqla Allaha təslim olmaqdadır.
  • Ağıllı insan qürurunu bir kənara qoyub dəlili görəndə haqqı qəbul edir.
  • Nemət və güc insanı təkəbbürə deyil, şükrə aparmalıdır (Nəml, 40).
  • Dəvət hikmətlə aparılmalıdır; Süleyman məktubuna Allahın adı ilə başladı.
  • Tələsməmək və məsləhətlə hərəkət etmək müdrik idarəçiliyin nişanəsidir.

Mənbələr

İstinadlar Quran ayələrindən, mövcud səhih hədislərdən və etibarlı elmi mənbələrdən seçilir.

  • Hüdhüdün Səba ölkəsindən gətirdiyi xəbər bu ayədə keçir.

  • Süleymanın (ə.s) Allahın adı ilə başlayan məktubu bu ayədə nəql olunur.

  • Mələkənin büllur sarayda həqiqəti anlayıb Allaha təslim olması bu ayədə bildirilir.

  • Səba mələkəsi haqqındakı Quran mətni və ənənəvi məlumat üçün istinad olunmuşdur.

Əlaqəli hekayələr

Quranda keçən digər qissələr.

Hekayədəki peyğəmbərlər

Tez-tez verilən suallar

Bu hekayə haqqında ən çox soruşulanlar.

  • Bilqis hekayəsi nədən bəhs edir?

    Bilqis hekayəsi Səba mələkəsinin əhvalatından bəhs edir: hüdhüdün gətirdiyi xəbər, Süleymanın (ə.s) məktubu, gətirilən taxt və nəhayət büllur sarayda həqiqəti anlayıb Allaha təslim olması (Nəml, 20-44).
  • Bilqis adı Quranda keçirmi?

    Xeyr. Quran onu yalnız Səba ölkəsini idarə edən bir qadın (mələkə) kimi təqdim edir, adını çəkmir. «Bilqis» adı sonrakı rəvayət və ənənədən gəlir.
  • Bilqis kim idi?

    Bilqis ənənədə Səba mələkəsinə verilən addır. O, güclü və varlı bir ölkəni idarə edən, əvvəlcə xalqı ilə birlikdə Günəşə səcdə edən, sonra Süleymanla (ə.s) tanış olub Allaha təslim olan hökmdar idi.
  • Hüdhüd quşunun bu hekayədəki rolu nə idi?

    Hüdhüd Süleymana Səba ölkəsindən xəbər gətirdi və oradakı Günəşə səcdəni bildirdi. Süleyman da onunla mələkəyə tövhidə dəvət edən məktub göndərdi (Nəml, 22-28).
  • Bilqis nə üçün Allaha təslim oldu?

    O, Süleymanın gücünü, taxtının bir anda gətirilməsini və büllur sarayı görüncə bunların adi hökmdarlıqla mümkün olmadığını anladı, qürurunu buraxıb aləmlərin Rəbbi olan Allaha təslim oldu (Nəml, 44).