Həccin mərhələləri: gün-gün bələdçi

Ehram Həccin başlanğıc halıdır: miqat adlanan sərhədi keçməzdən əvvəl niyyət edilir, kişilər tikişsiz iki ağ parçaya bürünür, təlbiyə oxunur və ehram qadağalarına riayət olunur.

Peyğəmbərin (s.ə.s) təlbiyəsi Səhih Buxaridə belə nəql olunur: Ləbbeyk Allahummə ləbbeyk, ləbbeykə lə şərikə ləkə ləbbeyk, innəl-həmdə vən-ni'mətə ləkə vəl-mülk, lə şərikə lək.

Təməttö həcci edənlər əvvəlcə Ümrə niyyəti ilə ehrama girir, Ümrədən sonra ehramdan çıxır və Zilhiccənin 8-də Həcc niyyəti ilə yenidən ehrama girirlər. İfrad və qiran edənlər isə ehramda qalırlar.

Məkkəyə çatan zəvvar Məscidül-Hərama daxil olub Kəbənin ətrafında yeddi dövrə təvaf edir. Dövrələr Həcəri-Əsvəd xəttindən başlayır və Kəbə sol tərəfdə qalmaqla aparılır.

Cabir (r.a) hədisində Peyğəmbərin (s.ə.s) Məkkəyə çatan kimi Kəbəyə yönəldiyi, yeddi dövrənin ilk üçündə yüngül addımlarla yeridiyi bildirilir.

Səy Səfa təpəsindən başlayır, Mərvədə tamamlanır və ümumilikdə yeddi gedişdən ibarətdir.

Səyin nə vaxt ediləcəyi Həcc növünə görə dəyişir: təməttö edənlər onu Ümrənin tərkibində, ifrad və qiran edənlər isə çox vaxt gəliş təvafından sonra edirlər. Öz vəziyyətinizi qrup rəhbəri ilə dəqiqləşdirin.

Zilhiccənin 8-ci günü Həcc niyyəti ilə ehramda olan zəvvarlar Minaya hərəkət edir. Cabir (r.a) hədisinə görə Peyğəmbər (s.ə.s) Minada zöhr, əsr, məğrib, işa və sübh namazlarını qılıb gecəni orada keçirmişdir.

Bu gün ağır ibadət mərhələsi deyil: əsas məqsəd Ərəfat gününə dua, zikr və istirahətlə hazırlaşmaqdır.

Zilhiccənin 9-cu günü zəvvarlar Ərəfat düzündə dayanır, dua və zikrlə məşğul olurlar. Peyğəmbər (s.ə.s) burada xütbə vermiş, zöhr və əsr namazlarını birləşdirərək qılmış və gün batana qədər dua etmişdir.

Tirmizidə nəql olunan hədisdə Həcc Ərəfatdır buyurulur: Ərəfat vüqufuna çatmayan şəxsin həcci tam sayılmır. Buna görə bu gün Həccin özəyidir.

Gün batdıqdan sonra Ərəfatdan Müzdəlifəyə hərəkət edilir. Cabir (r.a) hədisinə görə Peyğəmbər (s.ə.s) məğrib və işa namazlarını Müzdəlifədə birləşdirərək qılmış və sübhə qədər orada qalmışdır.

Zəvvarların çoxu cəmərat üçün xırda daşları burada yığır. Daşların məhz Müzdəlifədən yığılması şərt deyil; Minadan da götürmək olar.

Zəiflər, yaşlılar və onların müşayiətçiləri üçün gecə yarısından sonra Minaya erkən keçməyə rüsxət verildiyi rəvayət olunur; öz qrupunuzun proqramına uyğun hərəkət edin.

Bayram günü səhəri Minada yalnız böyük cəmərəyə (Cəmərətül-Əqəbə) yeddi xırda daş atılır. Hər daş atılarkən təkbir deyilir.

Daşlamadan sonra təlbiyə dayandırılır. İzdihamın azaldılması üçün rəsmi qurumların elan etdiyi saat pəncərələrinə əməl etmək vacibdir.

Təməttö və qiran həcci edənlər üçün hədy qurbanı vacibdir. Quranda Həcci və Ümrəni tamamlamaq əmri ilə birlikdə hədy hökmləri də bildirilir (Bəqərə, 196).

Müasir dövrdə qurban əksər hallarda rəsmi kupon sistemi ilə təşkil olunur və zəvvarın şəxsən kəsim yerində olması tələb olunmur; qrupunuzun hansı sistemlə işlədiyini soruşun.

Qurbandan sonra kişilər saçını qırxdırır (halq) və ya qısaldır (təqsir); qadınlar saç ucundan az miqdar kəsirlər.

Bu mərhələ ilə ehram qadağalarının böyük hissəsi qalxır. Bayram günü əməllərinin ardıcıllığında çətinlik yaranarsa, rəvayətlərə görə sıranın dəyişməsində günah yoxdur; yenə də öz halınızı alimdən soruşmaq daha doğrudur.

Bayram günü və ya ondan sonrakı günlərdə Məkkəyə enilib Həccin əsas təvafı olan təvafül-ifada edilir. Bu təvaf Həccin rüknlərindəndir və onsuz Həcc tamamlanmır.

Səyi əvvəldən etməmiş zəvvarlar bu təvafdan sonra Həcc səyini yerinə yetirirlər.

Zilhiccənin 11-i və 12-də hər gün kiçik, orta və böyük cəmərəyə yeddi-yeddi daş atılır; daşlama kiçik cəmərədən başlayır.

12-də gün batmazdan əvvəl Minadan ayrılanlar üçün Həccin daşlama mərhələsi bitir. Minada qalanlar 13-də də daş atırlar. Bu seçim Bəqərə surəsinin 203-cü ayəsində açıq buraxılıb: tələsən üçün də, qalan üçün də günah yoxdur.

Daşlama saatları və marşrutlar rəsmi qurumlar tərəfindən tənzimlənir; qrup proqramından kənara çıxmayın.

Məkkəni tərk etməzdən əvvəl Kəbənin ətrafında yeddi dövrə vida təvafı edilir. Bu, zəvvarın Beytullahla son görüşü sayılır.

Heyz halında olan qadınlar üçün vida təvafından üzrlü sayılma rəvayət olunur; bu kimi xüsusi hallarda hökm fərqlənə bilər, ona görə vəziyyətinizi alimdən və ya qrup rəhbərindən soruşun.